
Njengoba sesivele sazi, ukuncibilika kwezingqimba zeqhwa Kuyinkinga ekhulayo ethinta iplanethi yethu emhlabeni jikelele. Minyaka yonke, izindawo eziningi zeqhwa ziyancibilika ngenxa yokufudumala kwembulunga yonke, okubangela imiphumela engathi sína ku-ecosystem encike kuleli qhwa. Kulesi sihloko, sizohlaziya ngokuningiliziwe imiphumela yokuncibilika nokuthi ikuthinta kanjani kokubili imvelo nempilo yethu.
Ukuncipha kwamashidi eqhwa

Ukuncibilika kwezinguzunga zeqhwa namaqhwa e-Arctic nase-Antarctic kuye kwanda kakhulu emashumini eminyaka amuva nje. I-Arctic ishisa ngokuphindwe kabili kuya kwezintathu kunesilinganiso somhlaba wonke, okusheshisa inqubo yokuncibilika. Izinyanga zasehlobo, ikakhulukazi uSepthemba, zibona ukuhlehla okukhulu emaqenjini eqhwa. Njengamanje, ukujiya kwalezi zingqimba kwehle ngesigamu phakathi nalesi sikhathi.
Ukufudumala kwembulunga yonke kuqhutshwa, ngokwezinga elikhulu, yiketango lokuthutha ukushisa ukusuka enkabazwe kuya ezigxotsheni. Kungenzeka ukuthi Emashumini eminyaka azayo, i-Arctic izobe ingenalo nhlobo iqhwa ehlobo. Njengoba iqhwa leminyaka eminingi, ebelilokhu liphikelela ngokuhamba kwesikhathi, liyanyamalala ngokushesha, okusalayo yiqhwa lenkathi ethile, lincane kakhulu futhi likwazi ukuncibilika ehlobo elilodwa elifudumele.
Ukwengeza, imisinga yasolwandle efudumele iya ngokuya ithinta ukuvuselelwa kweqhwa phakathi nezinyanga zasebusika, into ososayensi abayibiza ngokuthi "i-atlantification." Lesi simo sifinyeza umjikelezo wempilo yeqhwa, silibeka engozini ngisho nangaphandle kwezinyanga ezifudumele kakhulu.
Imiphumela yokuncibilika
Ukuncibilika kwamashidi eqhwa kunemiphumela eqondile nelimazayo ku-Arctic ecosystem. Lonke uhlelo, kusukela kumabhere asezindaweni ezishisayo kuya kumagciwane asemhlabathini, kuncike eqhweni ukuze lizinze. Ake sibhale eminye yemiphumela ebaluleke kakhulu yokuncibilika.
Ukwehla kwe-albedo yasemhlabeni
I-Albedo iphesenti lemisebe yelanga eboniswa uMhlaba emkhathini. Iqhwa lingenye yezakhi ezine-albedo ephakeme kakhulu, ngokubonisa ingxenye enkulu yemisebe yelanga, kuyilapho ulwandle nezindawo ezimnyama zikumunca. Ukunyamalala kwamashidi eqhwa kunciphisa le albedo, okuholela ekwandeni kokushisa okugcinwe eMhlabeni futhi, ngenxa yalokho, ukufudumala okukhulu komhlaba.
Njengoba iqhwa linyamalala, kuyabonakala ukuthi iqhwa elisogwini nalo liyancibilika ngokushesha, livuna ukwanda kwalokhu kufudumala kwembulunga yonke.
Ukukhuphuka kwamazinga olwandle
Omunye wemiphumela ephawuleka kakhulu yi- Ukukhuphuka kwamazinga olwandle. Nakuba ukuncibilika kwe-Arctic kungabambi iqhaza ngokuqondile ekukhuphukeni kwezinga lolwandle ngenxa yokuthi iyiqhwa elintantayo, ukuncibilika kwezinguzunga zeqhwa e-Antarctica kuyabasiza. Iqhwa kulesi sifunda litholakala emhlabathini owomile, futhi ukuncibilika kwalo kukhulula amanzi amaningi akhuphula amazinga olwandle. Lesi simo sibeka usongo olukhulu ezindaweni ezisogwini emhlabeni jikelele.
Izindawo ezinabantu abaningi ezindaweni eziphakeme, njengaseNingizimu-mpumalanga ye-Asia nasempumalanga ye-US, zingathinteka kakhulu, njengoba izigidi zabantu zixoshwa ngenxa yokukhuphuka kwamazinga olwandle.
Ukwanda kokukhishwa kwe-methane
Ukuncibilika kwe-permafrost kungomunye wemiphumela ekhathaza kakhulu. I-Permafrost, eseyiqhwa izinkulungwane zeminyaka, ikhipha i-methane njengoba lincibilika. I-Methane iyigesi ebamba ukushisa enamandla kakhulu kune-carbon dioxide futhi inomthelela omkhulu ekufudumaleni komhlaba.
Kokubili i-Arctic ne-Antarctic kulinganiselwa ukuthi igcina inqwaba ye-methane evaleleke ngaphansi kweqhwa. Uma lokhu kukhishwa kwegesi kuqhubeka, umthelela ungase ube yinhlekelele ekulinganiseni kwesimo sezulu emhlabeni jikelele.
Ukusakaza kweJet
I-jet stream ukugeleza komoya okusheshayo okuhlukanisa izixuku zomoya obandayo wase-Arctic nezindawo eziphansi. Ukuncibilika kweqhwa endaweni esenyakatho kuthinta ngokuqondile leli gagasi, kulenze lihambe kancane futhi likhiqize amaphethini wesimo sezulu esibi kakhulu. Lokhu kungavuna isomiso, amagagasi okushisa nezikhukhula emhlabeni wonke, kube nomthelela oqondile ekukhiqizweni kokudla kanye nokuzinza kwezinhlelo zemvelo.
Isimo siyethusa. Le miphumela ingaba yingozi ezingxenyeni eziningi zomhlaba uma kungathathwa izinyathelo eziphuthumayo zokunciphisa ukuguquguquka kwesimo sezulu.

Uma ukukhishwa kwamagesi abamba ukushisa kungancishiswa futhi ukuncibilika kweqhwa kungayekwa, izinguquko zesimo sezulu nesimiso sezinto eziphilayo nendawo yazo ezungezile zizoqhubeka zithinta izigidi zabantu emhlabeni wonke. Ukwenza manje kubalulekile ukuze kuvinjelwe imithelela emikhulu nakakhulu esikhathini esizayo.


